Oren van je hond controleren [Zo zien gezonde oren eruit]
Een gezond hondenoor is vanbinnen lichtroze (of heeft de gewone huidpigmentatie van de hond), ruikt bijna nergens naar en heeft geen oorsmeer of alleen een beetje lichtgeel tot lichtbruin oorsmeer. Til bij goed licht de oorflap op, bekijk de huid en de opening van de gehoorgang, ruik eraan en vergelijk beide oren. Roodheid, zwelling, een gistachtige of vieze geur, donkere of gele afscheiding, hoofdschudden en pijn bij aanraking zijn redenen om naar de dierenarts te gaan. Duw nooit wattenstaafjes in de gehoorgang.
Eén keer per week in de oren van je hond kijken kost ongeveer twee minuten, en zo ontdek je de meeste problemen terwijl ze nog klein zijn. Hieronder: hoe een normaal oor eruitziet, wat verschillende kleuren oorsmeer kunnen betekenen, hoe je de controle doet en wanneer je naar de dierenarts gaat.
Zo zien gezonde hondenoren eruit
De huid aan de binnenkant van de oorflap en rond de opening van de gehoorgang is lichtroze en glad. Honden met een donkere huid kunnen daar grijze, bruine of zwarte pigmentvlekken hebben; dat is normaal als ze er altijd al zaten en de huid niet verheven of pijnlijk is.
- Kleur: lichtroze, of de gewone pigmentatie van de hond. Niet rood, donkerroze of warm aanvoelend.
- Oorsmeer: geen, of een kleine hoeveelheid lichtgeel tot lichtbruin oorsmeer. Een dun laagje bij de opening is bij veel honden normaal.
- Geur: bijna geen. Een vage geur van oorsmeer is prima; een zoete, gistachtige, zure of rotte geur niet.
- Huid: glad, zonder zwelling, korstjes, schilfers, bultjes of verdikte plekken.
- Gedrag: de hond blijft ontspannen als je het oor vastpakt en schudt niet vaak met zijn kop of krabt er niet steeds aan.
Wat normaal is, verschilt per hond. Sommige rassen maken meer oorsmeer of hebben haar in de gehoorgang, dus het gaat om wat bij jouw hond normaal is en om elke verandering daarin.
De binnenkant van een hondenoor: wat je thuis kunt zien
De gehoorgang van een hond heeft de vorm van een L. Vanaf de opening loopt hij naar beneden (de verticale gehoorgang) en buigt dan af richting de kop (de horizontale gehoorgang) voordat hij bij het trommelvlies komt. Thuis zie je alleen het bovenste stuk van het verticale deel. De bocht beschermt het trommelvlies, maar houdt ook warmte en vocht vast, en daar houden gisten en bacteriën van. Een infectie kan zich daardoor een tijd ontwikkelen voordat de hond er duidelijk last van heeft.
Gezond oor of naar de dierenarts: een snelle vergelijking
| Controle | Gezond | Vraag de dierenarts |
|---|---|---|
| Kleur | Lichtroze, of de gewone pigmentatie van de hond | Rood, donkerroze of warm aanvoelend |
| Geur | Bijna geen, vaag naar oorsmeer | Zoet, gistachtig, zuur of vies |
| Oorsmeer en vuil | Geen, of een beetje lichtgeel tot lichtbruin oorsmeer | Donkerbruin of zwart vuil, gele of groene afscheiding |
| Huid | Glad, geen korstjes | Zwelling, schilfers, korstjes, verdikte huid |
| Gedrag | Ontspannen bij aanraking | Hoofdschudden, krabben, scheve kop, van pijn wegtrekken |
Kleuren van oorsmeer bij honden in één oogopslag
| Wat je ziet | Wat het kan betekenen |
|---|---|
| Lichtgeel tot lichtbruin, kleine hoeveelheid, weinig geur | Normaal |
| Donkerbruin en smeerachtig, meer dan gewoonlijk | Vaak gist of een ontsteking door allergie, vooral bij jeuk of geur |
| Zwart of heel donker, droog en kruimelig als koffiedik | Vaak oormijten, vooral bij pups en honden die met katten samenleven |
| Bruin met een zoete, muffe of broodachtige geur | Vaak een overgroei van gist |
| Geel of groen, nat of pusachtig, vieze geur | Vaak een bacteriële infectie |
| Rood of bloederig | Een wondje, schade door krabben of een dieper probleem |
Kleur is een aanwijzing, geen diagnose. Een dierenarts onderscheidt gist, bacteriën en mijten door met een otoscoop in de gehoorgang te kijken en een uitstrijkje onder de microscoop te bekijken. Voor meer kleuren, structuren en wat je bij elk ervan doet, zie de kleurentabel voor oorsmeer bij honden.
Waarom een wekelijkse controle de moeite waard is
Honden met hangoren, behaarde gehoorgangen, allergieën of een voorliefde voor zwemmen krijgen vaker oorproblemen en hebben het meeste aan een vaste routine. Toch kan elke hond een infectie, een grasaar of mijten oplopen. Door elke week te kijken leer je ook hoe de oren van je hond er normaal uitzien en ruiken, zodat een verandering snel opvalt.
Controle stap voor stap
- Kies een rustig moment. Na een wandeling werkt goed, als de hond ontspannen is. Houd een snoepje klaar en houd de eerste paar controles kort en prettig.
- Zorg voor goed licht. Ga bij een raam zitten of gebruik een lamp die je kunt richten. Een telefoonzaklamp werkt; in LoupeLens kun je hem dimmen, zodat je geen fel licht op volle sterkte in een gevoelig oor schijnt.
- Til de oorflap op en bekijk de binnenkant. Let op roodheid, krassen, korstjes en zwelling. Ga met een vinger langs de rand van de flap om bultjes te voelen.
- Kijk in de opening van de gehoorgang. Til het oor voorzichtig iets omhoog en naar achteren om de verticale gehoorgang recht te trekken. Je ziet alleen het buitenste deel, en dat is ook de bedoeling. Let op de kleur van de huid en op oorsmeer of vuil.
- Ruik eraan. Een andere geur valt vaak op voordat je veel anders ziet. Een gezond oor ruikt bijna nergens naar.
- Druk zachtjes op de basis van het oor. Een soppend geluid wijst op vocht in de gehoorgang. Ineenkrimpen wijst op pijn.
- Vergelijk de twee oren. Problemen zitten vaak aan één kant, dus het andere oor is je referentie.
- Maak een foto. Eén per oor, elke week bij hetzelfde licht. Als je denkt dat er iets verandert, laten de foto's zien of dat zo is.
Vergroting gebruiken
Voor het grootste deel van de controle heb je alleen je ogen en licht nodig. Vergroting helpt op een paar punten. Bij 3x tot 5x zie je of vuil glad oorsmeer is of droog en kruimelig, of de huid kleine bultjes heeft of alleen rood is, en of een puntje aan de rand van de flap vuil, een korstje of een teek is. Met een snelle foto terwijl de hond stilstaat, kun je de details achteraf bekijken. Dat is prettiger voor de hond dan een lange inspectie.
Probeer met geen enkel hulpmiddel diep in de gehoorgang te kijken. Thuis kun je niet veilig voorbij de bocht kijken, en als je het probeert, maak je de hond alleen onrustig.
Waarmee dierenartsen in een hondenoor kijken
Dierenartsen gebruiken een otoscoop, een handlampje met een vergrootlens en een kegelvormige punt, om om de bocht van de gehoorgang heen te kijken en het trommelvlies te controleren. Vaak nemen ze een uitstrijkje en bekijken dat onder de microscoop (oorcytologie) om gist, bacteriën en mijten van elkaar te onderscheiden, omdat de juiste behandeling daarvan afhangt.
Een controle thuis is bedoeld om veranderingen op te merken, niet om een diagnose te stellen. Steek niets in de gehoorgang om verder te kunnen kijken. Een lamp en een vergrootglas bij de opening, plus een foto voor de dierenarts, is de veilige grens.
Als je hond zijn oren niet laat controleren
- Bouw het in stappen op. Raak op dag één het oor aan en geef een snoepje. Til op dag twee de flap op. Werk in een week toe naar de volledige controle.
- Controleer na het bewegen, als de hond moe en rustig is, niet als hij opgewonden is.
- Vraag iemand anders om snoepjes of een likmat aan te bieden terwijl jij kijkt.
- Houd het kort. Dertig seconden en een beloning werkt beter dan vijf minuten worstelen.
- Maak een foto in plaats van lang te kijken: flap optillen, foto maken, loslaten en dan de foto bekijken.
Een hond die het vroeger prima vond dat je aan zijn oren zat en nu wegtrekt, kan pijn hebben. Alleen die verandering is al de moeite waard om aan je dierenarts te melden.
Signalen dat je naar de dierenarts moet
| Wat je ziet of merkt | Waar het op kan wijzen |
|---|---|
| Afscheiding, een sterke geur of oorsmeer dat er anders uitziet dan normaal | Infectie, gist of mijten (zie de tabel met oorsmeerkleuren hierboven) |
| Rode, gezwollen, verdikte gehoorgang | Ontsteking, vaak chronisch of door allergie |
| Scheve kop, evenwichtsverlies, rondjes lopen | Mogelijk is het middenoor of binnenoor aangedaan; ga dezelfde dag naar de dierenarts |
| Zachte, met vocht gevulde zwelling van de oorflap | Oorhematoom, meestal door hard hoofdschudden |
| Plotseling wild krabben of hoofdschudden na een wandeling | Een voorwerp in het oor, zoals een grasaar |
| Pijn als je het oor aanraakt, of bloeden | Infectie, letsel of een probleem dieper in de gehoorgang |
Oorontstekingen moeten meestal behandeld worden, en een ontsteking die je laat zitten kan chronisch worden en moeilijker te behandelen zijn. Twijfel je, maak dan een afspraak bij de dierenarts; met een uitstrijkje ziet de dierenarts wat er groeit en welke behandeling past.
Schoonmaken: wat wel en wat niet
Gezonde oren met weinig oorsmeer hoeven niet standaard schoongemaakt te worden, en te vaak schoonmaken kan ze irriteren. Als je dierenarts schoonmaken heeft aangeraden, of als je hond zwemt en oorsmeer ophoopt:
- Gebruik een oorreiniger voor honden. Gebruik geen alcohol, waterstofperoxide of producten voor mensen, tenzij een dierenarts dat zegt.
- Vul de gehoorgang met de reiniger, masseer een paar seconden de basis van het oor, ga een stap achteruit en laat de hond schudden. Veeg wat naar boven komt weg met wattenbolletjes of gaasjes.
- Maak alleen schoon wat je kunt zien. Duw nooit een wattenstaafje in de gehoorgang; dat drukt het vuil tegen de bocht aan en kan het trommelvlies beschadigen.
- Droog de oren na het zwemmen of een wasbeurt door de flap en de opening af te vegen.
Als het oor pijnlijk is of bloedt, of als je denkt dat het trommelvlies beschadigd is, doe er dan niets in. Ga eerst naar de dierenarts.
Bijhouden wat je ziet
Een wekelijkse foto van elk oor kost een minuut en geeft je dierenarts iets concreets: wanneer een verandering begon, hoe snel die verliep en hoe een behandeld oor zich verhoudt tot eerder. LoupeLens bewaart de opnames in een eigen album in Foto's, zodat de foto's van de oren bij elkaar blijven.
Dit artikel is algemene informatie, geen veterinair advies. Maak je je zorgen over de oren van je hond, ga dan naar je dierenarts.
Zie ook: kleurentabel voor oorsmeer bij honden, teek of huidflapje bij je hond, je hond controleren op teken en gezondheid van huisdieren.
Veelgestelde vragen
Hoe zien gezonde hondenoren eruit?
Gezonde hondenoren zijn vanbinnen lichtroze (of hebben de gewone huidpigmentatie van de hond), hebben geen oorsmeer of alleen een beetje lichtgeel tot lichtbruin oorsmeer, ruiken bijna nergens naar en vertonen geen zwelling, korstjes of afscheiding. De hond blijft ontspannen als je ze aanraakt. Vergelijk met het andere oor en met foto's van eerdere weken.
Welke kleur hoort oorsmeer van een hond te hebben?
Normaal oorsmeer van een hond is lichtgeel tot lichtbruin, er is weinig van en het ruikt nauwelijks. Donkerbruin of zwart kruimelig vuil, of gele, groene of bloederige afscheiding kan wijzen op gist, mijten, een infectie of letsel, en is een reden om een dierenarts te laten kijken.
Met welk instrument controleren dierenartsen de oren van een hond?
Dierenartsen gebruiken een otoscoop, een handlampje met een vergrootlens en een kegelvormige punt waarmee ze door de L-vormige gehoorgang tot aan het trommelvlies kunnen kijken. Vaak bekijken ze ook een uitstrijkje onder de microscoop. Thuis zie je alleen de opening van de gehoorgang, dus gebruik daar een lamp en een vergrootglas en laat het diepere kijkwerk aan de dierenarts over.
Hoe vaak moet ik de oren van mijn hond controleren?
Eén keer per week is voor de meeste honden een goede routine. Honden met hangoren, allergieën of een voorliefde voor zwemmen hebben er ook baat bij als je na elke zwempartij of wasbeurt even kijkt. Door regelmatig te controleren leer je wat normaal is, zodat veranderingen opvallen.
Hoe zien oormijten eruit in het oor van een hond?
Het bekende teken is donkerbruin of zwart, kruimelig vuil dat op koffiedik lijkt, vaak met hevige jeuk en hoofdschudden. De mijten zelf zijn piepkleine lichte puntjes die zonder vergroting moeilijk te zien zijn. Een dierenarts stelt ze vast met een uitstrijkje en schrijft een behandeling voor.
Mag ik wattenstaafjes gebruiken om de oren van mijn hond schoon te maken?
Niet in de gehoorgang. Wattenstaafjes duwen vuil naar beneden tegen de bocht in de L-vormige gehoorgang en kunnen het trommelvlies beschadigen. Gebruik een wattenschijfje of gaasje alleen aan de binnenkant van de flap en op de delen van de opening die je kunt zien.
Hoe ruikt een oorontsteking bij een hond?
Een overgroei van gist ruikt vaak zoet, muf of naar brood. Bacteriële infecties ruiken meestal vies of rot. Een gezond oor ruikt bijna nergens naar, dus een sterke geur is een reden om goed te kijken en, als die blijft, naar de dierenarts te gaan.
Hoe controleer ik de oren van mijn hond als hij dat niet toelaat?
Bouw het langzaam op: raak het oor aan en beloon, til dan de flap op en beloon, verspreid over een aantal dagen. Controleer als de hond moe is na een wandeling, vraag iemand om snoepjes vast te houden en maak een snelle foto in plaats van lang te kijken. Als een hond zich ineens verzet tegen het aanraken van zijn oren, kan hij pijn hebben en moet hij naar de dierenarts.