Zelf je huis inspecteren [Checklist voor kleine problemen]
Als huiseigenaar ontdek je de meeste dure problemen vroeg met een eenvoudige visuele inspectie, twee keer per jaar: meet en fotografeer scheuren in de fundering om veranderingen te volgen, controleer kit en voegen op openingen waardoor water achter de tegels komt, zoek naar vlekken onder gootstenen en rond ramen, test GFCI-stopcontacten en bekijk dakaansluitingen en dakgoten vanaf de grond. Vergroting helpt waar de eerste tekenen haarscheurtjes, speldenprikgaatjes of beginnende schimmel zijn.
Zelf je huis inspecteren is twee keer per jaar een ronde door het huis, waarbij je dezelfde plekken in dezelfde volgorde controleert: scheuren in de fundering, kit en voegen, onder de gootstenen, ramen en deuren, GFCI-stopcontacten en de datum van rookmelders, de zolder, het dak vanaf de grond en de buitenmuren. De eerste tekenen van de meeste dure problemen zijn klein: een scheur die een fractie van een millimeter breder wordt, een opening in een kitrand, een vage bruine kring op een plafond. Ontdek je ze in dat stadium, dan zijn de meeste een kleine reparatie.
Hoe vaak, en wat neem je mee?
Lente en herfst werken goed: in de lente zie je wat de winter heeft gedaan, en in de herfst vang je problemen op voordat de winter komt. Neem een zaklamp, een liniaal of rolmaat, een potlood en je telefoon mee. In LoupeLens kun je zoomen, de plek verlichten met de zaklamp en met één tik een foto maken, en elke foto heeft zijn datum.
De foto's zijn belangrijker dan de vergroting. Bij een huisinspectie gaat het vooral om veranderingen in de loop van de tijd, en met een foto van een scheur naast een liniaal zie je of hij sinds de vorige keer is veranderd.
Fundering en kelder
Bijna alle betonnen funderingen krijgen scheuren tijdens het uitharden en doordat de grond zich zet, en de meeste zijn onschuldig. Deel ze in op richting, breedte en of de twee kanten nog op elkaar aansluiten.
- Verticale of licht schuine haarscheurtjes waarvan de randen op elkaar aansluiten, zijn typische krimpscheuren. Noteer ze, fotografeer ze en controleer ze de volgende keer opnieuw.
- Scheuren die breder zijn dan ongeveer 3 mm (1/8 inch), of aan één kant breder, wijzen op beweging die nog doorgaat. Zet bij elk uiteinde een potloodstreep met de datum, zodat je ziet of ze langer worden.
- Horizontale scheuren in een kelderwand, of trapvormige scheuren langs de voegen in een blokkenmuur, kunnen wijzen op druk van buitenaf. Daar laat je een vakman naar kijken.
- Verschuiving, waarbij de ene kant van de scheur uitsteekt ten opzichte van de andere, is ook een reden om iemand te bellen.
Bij 5x met de zaklamp onder een lage hoek zie je of een scheur een strakke lijn is of afbrokkelende randen heeft, of er wit poederig uitbloeisel zit (een teken dat er water door het beton trekt), en of de scheur door de verf loopt of alleen door een toplaag. Fotografeer elke scheur met een liniaal in beeld.
Badkamer en keuken
De meeste waterschade in badkamers en keukens begint bij losgelaten naden en langzame lekjes, niet bij gesprongen leidingen.
Kit en voegen
Ga met een vinger langs de kit waar het bad tegen de tegels komt en waar het aanrecht tegen de achterwand komt. Let op scheurtjes, kit die loslaat van een van de oppervlakken, of donkere vlekken die betekenen dat er schimmel achter zit. Ontbrekende voegen, zelfs over een kort stuk, laten douchewater achter de tegels en in de muur komen. Een bad opnieuw kitten of een paar voegen opnieuw invoegen is een klus van een middag; een verrotte ondervloer niet.
Beginnende schimmel zie je als piepkleine donkere puntjes in de kit, voordat het een duidelijke vlek wordt. Bij 5x tot 8x zie je het verschil tussen puntjes en schaduwen en kun je beslissen of je schoonmaakt of opnieuw kit.
Onder de gootsteen
Maak het kastje leeg en bekijk de aanvoerleidingen, de stopkranen en de sifon. Een langzaam lekje laat een witte kalkkorst of een groene tint op messing achter, en de bodem van het kastje vertoont een vlek of is opgezwollen. Controleer de knelkoppelingen van de aanvoerleidingen op een korstje opgedroogde kalk, dat je bij 3x tot 5x makkelijk herkent.
Slangen van apparaten
Slangen van wasmachine en vaatwasser horen vrij te zijn van bulten, knikken en scheurtjes bij de aansluitingen. Rubberen slangen worden meestal om de 3 tot 5 jaar vervangen, of volgens de termijn op de verpakking van de slang; slangen met RVS-omvlechting gaan langer mee.
Ramen en deuren
Bekijk de kit aan de buitenkant rond elk raam- en deurkozijn op openingen en krimp. Controleer binnen de onderste hoeken van het kozijn en de vensterbank op vlekken of zacht, opgezwollen materiaal. Dubbel glas dat tussen de ruiten beslagen is, heeft een kapotte afdichting; dan moet de glasunit vervangen worden, niet het hele raam.
Kijk bij de tochtstrips naar platgedrukte, gescheurde of ontbrekende stukken. Een zaklamp die je 's avonds aan de andere kant van een gesloten deur houdt, laat zien waar licht, en dus lucht, doorheen komt.
Elektra
- Druk op de testknop van elk GFCI-stopcontact (stopcontact met ingebouwde aardlekbeveiliging; keuken, badkamer, garage, buiten). Het moet klikken en de stroom onderbreken; druk op reset om de stroom terug te zetten. Schakelt het niet uit, vervang het dan.
- Kijk of afdekplaten van stopcontacten en schakelaars verkleurd of warm zijn; beide wijzen op een losse aansluiting achter de plaat.
- Controleer de datum op de achterkant van elke rookmelder. Fabrikanten van rookmelders adviseren het hele apparaat 10 jaar na die datum te vervangen. De tekst is klein en vaak grijs op wit, en bij 3x makkelijker te lezen.
- Open de groepenkast en lees de labels bij de groepen. Zijn ze vervaagd of ontbreken ze, label ze dan nu opnieuw, nu alles nog werkt.
Zolder en dak
Bekijk het dak vanaf de grond met een verrekijker of met je telefoon op 10x zoom of meer, en zoek naar opgetilde of ontbrekende shingles of pannen, gescheurde rubberen manchetten rond ontluchtingspijpen en loodslabben die loskomen van een schoorsteen. Kijk in de dakgoten of er veel korreltjes van de dakbedekking liggen; dat is een teken dat de dakbedekking verslijt.
Ga op een heldere dag eerst met het licht uit de zolder op. Puntjes daglicht betekenen gaten. Zoek daarna met een lamp naar donkere watervlekken aan de onderkant van het dakbeschot, vooral rond doorvoeren, en naar platgedrukte of vochtige isolatie. Controleer of afzuigers van de badkamer naar buiten afvoeren en niet op de zolder.
Buitenmuren en afschot
Loop rond het huis. De grond hoort van het huis af te lopen. Zoek naar openingen waar gevelbekleding op afwerklatten aansluit, bladderende verf waardoor kaal hout bloot ligt, en kleine ronde gaatjes die op houtborende insecten kunnen wijzen. Controleer bij baksteen of de open stootvoegen onderaan de muur vrij zijn en het voegwerk niet afbrokkelt.
Kleine uitvlieggaatjes, boormeel dat op zaagsel lijkt en modderkokertjes langs de fundering zijn allemaal een nadere blik bij 5x tot 10x waard, en een foto om aan een ongediertebestrijder te laten zien als je ze vindt.
Een eenvoudig inspectielogboek
| Onderdeel | Controleren | Vastleggen |
|---|---|---|
| Fundering | Breedte, richting en verschuiving van scheuren | Foto met liniaal, potloodstrepen bij de uiteinden |
| Badkamer en keuken | Kit, voegen, lekjes onder de gootsteen | Foto van elke vlek |
| Ramen | Kit aan de buitenkant, vlekken op de vensterbank, beslagen glas | Lijst van ramen die aandacht nodig hebben |
| Elektra | GFCI-test, datum van rookmelders, labels in de groepenkast | Vervangdata |
| Dak en zolder | Shingles of pannen, loodslabben, vlekken, daglicht | Ingezoomde foto's vanaf de grond |
| Buitenkant | Afschot, openingen in gevelbekleding, sporen van insecten | Foto van gaatjes of kokertjes |
Bewaar de foto's bij elkaar, zodat je de volgende keer dezelfde plek op dezelfde zoom kunt vergelijken. Opnamen uit LoupeLens komen in een eigen album in Foto's, dus ze staan al op één plek. Na een paar rondes laat het album zien welke scheuren en vlekken stabiel zijn en welke erger worden.
Meer lezen: vergroten met je telefoon voor bouwkundig keurders en labels op zekeringen, kabels en apparaten lezen.
Veelgestelde vragen
Welke scheuren in de fundering zijn ernstig?
Horizontale scheuren, trapvormige scheuren in blokkenmuren, scheuren waarbij de ene kant verschoven is ten opzichte van de andere, scheuren breder dan ongeveer 3 mm (1/8 inch) en elke scheur die zichtbaar breder wordt, verdienen een beoordeling door een vakman. Dunne verticale of schuine haarscheurtjes met aansluitende randen zijn meestal krimpscheuren die je alleen in de gaten hoeft te houden.
Hoe vaak moet ik mijn huis zelf inspecteren?
Twee keer per jaar is een goed uitgangspunt, meestal in de lente en de herfst. Doe daarnaast een snelle controle na zware stormen en als je een nieuwe vlek, geur of nieuw geluid opmerkt. Als je elke keer dezelfde plekken fotografeert, vallen veranderingen meteen op.
Hoe weet ik of een rookmelder vervangen moet worden?
Zoek de productiedatum op de achter- of zijkant van het apparaat. Fabrikanten van rookmelders en brandveiligheidsorganisaties zoals de Amerikaanse NFPA adviseren de hele melder 10 jaar na die datum te vervangen, ook als hij nog piept wanneer je op de testknop drukt.
Wat betekent wit poeder op een kelderwand?
Dat is meestal uitbloeisel: minerale zouten die achterblijven als water door beton of metselwerk trekt en verdampt. Het is zelf niet schadelijk, maar het vertelt je dat er vocht doorheen komt, dus zoek de oorzaak buiten: het afschot van de grond, regenpijpen of een scheur.