Houdbaarheidsdatum te vaag of te klein? [Oplossing]
Houdbaarheidsdata zijn vaak met een laser geëtst, in reliëf geperst of met inkjet in grijs op een gebogen oppervlak gedrukt, waardoor ze met het blote oog moeilijk te lezen zijn. Houd je telefoon op 10 cm afstand, zoom in tot 4x à 6x en schijn met de zaklamp vanuit een lage hoek, zodat tekens in reliëf een schaduw werpen. Controleer daarna de notatie van de datum, want dag-maand-jaar en maand-dag-jaar komen allebei veel voor.
Waar de datum staat op gangbare verpakkingen
Data worden aan het eind van de verpakkingslijn aangebracht door een codeerapparaat dat drukt waar er een vlakke strook is, en dat is zelden de plek waar je als eerste zou kijken. Kijk eerst op deze plekken:
| Verpakking | Waar je moet kijken | Hoe hij meestal is aangebracht |
|---|---|---|
| Blikken | Onderkant, soms de rand of het deksel | Ingeslagen of inkjet, vaak naast een productiecode |
| Pakken en Tetra Pak | Bovenste naad of een zijvouw | Zwarte inkjet, vaak op een donker bedrukt vlak |
| Plastic flessen | Hals, schouder of dop | Met laser geëtst, bijna onzichtbaar op doorzichtig plastic |
| Glazen potten | Deksel, of het glas net daaronder | Inkjet op de rand of bovenkant van het deksel |
| Zakken en zakjes | Sealnaad aan de achterkant of de bovenste krimprand | Inkjet op gekreukeld plastic |
| Bakjes yoghurt, room, boter | Folie van het deksel of de rand | Inkjet, vaak in een kleur die op die van het deksel lijkt |
| Eierdozen | Klep aan het uiteinde van de doos, soms op elk ei | Inkjet; kan een code met de verpakkingsdatum bevatten |
| Medicijndoosjes | Klep aan het uiteinde van het doosje | In reliëf of gedrukt, samen met het batchnummer |
| Doordrukstrips met tabletten | Eén uiteinde of de rand van de folie | In reliëf in de folie, naast het batchnummer |
| Cosmetica | Krimprand van een tube, onderkant van een pot of fles | In reliëf of inkjet; soms alleen een symbool |
Vind je een reeks cijfers die niet op een datum lijkt, dan is het misschien een batchnummer of een productiecode. Datumcodes op verpakkingen lezen legt de woorden op etiketten uit (EXP, BB, MFG, LOT), codes met de dag van het jaar en de woorden voor houdbaarheidsdatum in andere talen.
Data in reliëf en met laser geëtste data lezen
Data in reliëf hebben geen inkt. Het zijn verhoogde of ingedrukte tekens in dezelfde kleur als het materiaal eromheen, en onder vlak licht van bovenaf verdwijnen ze. Licht van opzij maakt ze weer zichtbaar.
- Houd de verpakking zo dat de datum ongeveer horizontaal ligt.
- Laat het licht van opzij invallen, onder een lage hoek, bijna langs het oppervlak strijkend. Elk verhoogd teken werpt nu een kleine schaduw.
- Kijk iets van bovenaf naar het oppervlak, niet vanaf dezelfde kant als het licht.
Met een telefoon doe je dit met één hand. Zet de zaklamp aan in een vergrootglas-app, zoom in tot ongeveer 5x en kantel de telefoon zodat het licht schuin over de folie of het plastic strijkt. Omdat de zaklamp naast de lens zit, kantelt het licht mee met de telefoon, en de tekens verschijnen als de hoek verandert. In LoupeLens kun je de zaklampknop ingedrukt houden en schuiven om het licht te dimmen als de folie schittert.
Met een laser geëtste data op doorzichtige flessen lees je makkelijker tegen een donkere achtergrond. Houd de fles voor een donker oppervlak of je hand, zodat de matte tekens opvallen.
Vage inkjetdata
Inkjetcodes op pakken en plastic bestaan uit kleine puntjes, en die vervagen, vegen uit of worden over een patroon heen gedrukt. Zoom in tot 6x à 8x en maak een foto. Op het stilstaande beeld vormen de puntjes makkelijker cijfers dan in het live beeld, en je kunt met twee vingers alleen de datum vergroten. Staat de code op een gebogen oppervlak, fotografeer hem dan recht van voren, zodat alle cijfers even ver van de lens zijn.
Data op een donker bedrukt vlak lees je vaak beter met de zaklamp uit en de verpakking bij een raam of lamp, omdat een zaklamp op glanzend drukwerk een felle vlek precies op de cijfers zet. Heb je de zaklamp wel nodig, dim hem dan en laat het licht van opzij komen, net als bij tekst in reliëf.
Is het dag-maand of maand-dag?
Zodra je de cijfers kunt zien, controleer je de volgorde, want verpakkingen reizen tussen landen die data verschillend schrijven.
| Gedrukt | Waarschijnlijke betekenis | Waar gebruikelijk |
|---|---|---|
| 03/09/2026 | 3 september 2026 | Europa, VK, Australië, het grootste deel van de wereld |
| 09/03/2026 | 3 september 2026 (Amerikaanse notatie) | Verenigde Staten |
| 2026-09-03 | 3 september 2026 (ISO) | Zweden, Japan, China, veel exportproducten |
| 09.2026 of 09/26 | Eind september 2026 | Cosmetica, conserven, medicijnen |
| L2409 of 6245 | Een batchcode of een code met de dag van het jaar, geen houdbaarheidsdatum | Brood en gebak, conserven |
Is het eerste getal hoger dan 12, dan moet het de dag zijn. Zijn beide getallen 12 of lager, ga dan uit van de taal op het etiket en het land van herkomst. Een datum met een maand en jaar maar zonder dag, zoals 09/26, betekent dat het product goed is tot het eind van die maand. Een batchnummer naast de datum kan er op het eerste gezicht uitzien als een datum, maar bevat meestal letters of een getal dat geen kalenderdatum kan zijn.
THT, TGT en het symbool van het open potje
Op verpakkingen staan verschillende aanduidingen, en ze betekenen niet hetzelfde.
- Te gebruiken tot (TGT) / Use by / Exp / EXP: een veiligheidsdatum. Gebruikelijk bij gekoeld vlees, vis en medicijnen. Gebruik het product daarna niet meer.
- Ten minste houdbaar tot (THT) / Best before / BB / BBE / MHD (Duits) / DLUO of DDM (Frans): een kwaliteitsdatum. Het product is daarna meestal nog veilig, maar kan smaak of structuur verliezen.
- Symbool van een open potje met 6M, 12M, 24M: de houdbaarheid na openen bij cosmetica. Die telt vanaf de dag dat je het opent, dus schrijf de datum van openen op de onderkant.
- Zandlopersymbool: gebruikt op cosmetica die minder dan 30 maanden houdbaar zijn; de echte datum staat ernaast.
Fotografeer de datum één keer
Heb je een datum gevonden en gelezen, maak er dan een foto van. Als je je volgende week afvraagt of die geopende saus nog goed is, kun je de foto lezen in plaats van opnieuw naar de opdruk te zoeken. LoupeLens bewaart elke opname in een eigen album in Foto's, zodat ze bij elkaar blijven. Voor een pot op een hoge plank houd je de telefoon erboven met de achtercamera en de zaklamp op het deksel gericht, tik je om een foto te maken en lees je daarna de foto.
Voor data op medicijnen gaat medicijnetiketten lezen dieper in op doordrukstrips en tekst over de dosering. Voor alle piepkleine tekst zie je de gids voor je telefoon als vergrootglas.
Dit artikel is algemene informatie over het lezen van verpakkingen, geen advies over voedselveiligheid of medisch advies. Twijfel je over een medicijn, vraag het dan aan een apotheker.
Veelgestelde vragen
Waar staat de houdbaarheidsdatum op een blik?
Meestal op de onderkant, soms op de rand of het deksel, ingeslagen of met inkjet gedrukt. Op blikken staat vaak een productiecode naast de datum; de datum is het deel dat eruitziet als dag, maand en jaar of dat na BB of EXP komt.
Hoe lees ik een houdbaarheidsdatum in reliëf op een doordrukstrip?
Schijn met een lamp onder een lage hoek over de folie in plaats van er recht op. De verhoogde tekens werpen kleine schaduwen en worden leesbaar. Met een telefoon zet je de zaklamp aan, zoom je in tot ongeveer 5x en kantel je de telefoon tot de cijfers verschijnen. Dim de zaklamp als de folie schittert.
Wat betekent 09/26 op een verpakking?
Een maand en jaar zonder dag betekent dat het product goed is tot het eind van die maand, in dit geval september 2026. Deze notatie is gebruikelijk bij cosmetica, conserven en medicijnen.
Hoe weet ik of een datum dag-maand of maand-dag is?
Is een van de getallen hoger dan 12, dan moet dat de dag zijn. Anders ga je uit van de taal op het etiket en het land: de Verenigde Staten gebruiken maand-dag-jaar, terwijl het grootste deel van Europa en de rest van de wereld dag-maand-jaar gebruikt. De ISO-notatie jaar-maand-dag is eenduidig.
Wat is het potjessymbool met 12M op cosmetica?
Het is het symbool voor de houdbaarheid na openen. 12M betekent dat je het product binnen 12 maanden nadat je het voor het eerst hebt geopend moet gebruiken. Het staat los van een eventueel gedrukte houdbaarheidsdatum, dus noteer de dag waarop je het product hebt geopend.
Is THT hetzelfde als TGT?
Nee. Te gebruiken tot (TGT, use by) is een veiligheidsdatum, gebruikelijk bij gekoeld vlees, vis en medicijnen, en die moet je aanhouden. Ten minste houdbaar tot (THT, best before) is een kwaliteitsdatum; het product is daarna meestal nog veilig, maar kan wat smaak of structuur verloren hebben.